Zijden vloerkleed reinigen: zo bescherm je de glans en de kleuren

Een zijden vloerkleed valt op zodra je de kamer binnenkomt. Het glanst, het voelt koel aan en de kleuren veranderen als je eromheen loopt. Des te groter is de schrik als er wijn op komt of als het kleed na een paar jaar dof en grauw is geworden.

Zijde vraagt een heel andere aanpak dan wol of kunststof. Veel middelen die op andere kleden goed werken, beschadigen zijde al bij het eerste gebruik. Hieronder lees je hoe je echte zijde herkent, wat je zelf veilig kunt doen en wanneer je het kleed beter laat reinigen.

Inhoudsopgave

1. Is je kleed wel van echte zijde?
2. Waarom zijde zo gevoelig is
3. Helemaal zijde of een mengsel met wol
4. Dagelijks onderhoud van een zijden kleed
5. Lichte en donkere banen in het kleed
6. Iets gemorst op zijde: de eerste minuten
7. Middelen die je nooit op zijde gebruikt
8. Rood, roze en fel paars lopen snel uit
9. Stoomreiniger en tapijtreiniger
10. Zo reinigen wij een zijden kleed
11. Wat kost het om een zijden kleed te laten reinigen?
12. Veelgestelde vragen

Is je kleed wel van echte zijde?

Veel kleden die als zijde in de winkel liggen, zijn gemaakt van viscose. Op het label staat dan viscose, rayon, art silk, kunstzijde of bamboezijde. Dat zijn allemaal namen voor een vezel van houtpulp of een andere plantaardige grondstof. Die glanst ook, maar gedraagt zich heel anders dan zijde. Hoe je zo'n kleed onderhoudt, lees je in onze blog over het reinigen van een viscose vloerkleed.

Echte zijde komt van de cocon van de zijderups. Drie dingen geven een eerste aanwijzing:

• De prijs. Een groot kleed van een paar honderd euro dat als zijde wordt verkocht, is vaak viscose. Een handgeknoopt kleed van echte zijde is veel duurder.
• Het label, de aankoopbon of het certificaat. Zoek naar woorden als silk, soie, Seide of 100 procent zijde.
• De achterkant. Bij een handgeknoopt kleed zie je aan de achterkant elke knoop afzonderlijk en is het patroon net zo scherp als aan de voorkant. Veel viscosekleden zijn getuft en hebben een rug van doek of latex. Ook dit is een aanwijzing en geen bewijs.

Een sterkere aanwijzing geeft een brandproef. Neem een pooldraadje dat al los zit. Trek nooit een draad uit de franje: die hoort bij de basis van het kleed en is vaak van katoen. Houd het draadje met een pincet in een vlammetje, boven een bord. Zijde vat moeilijk vlam, smeult, dooft vanzelf en ruikt naar verbrand haar. Er blijven kleine donkere bolletjes over die je makkelijk fijnwrijft. Viscose brandt snel op met een gele vlam, ruikt naar verbrand papier en laat bijna geen as achter.

Let op: wol brandt bijna net zo als zijde. De brandproef vertelt je dus of de draad dierlijk is of van houtpulp, maar niet of het zijde of wol is. Zekerheid krijg je bij een vakman. Wij stellen het materiaal bij elke inspectie vast.

Waarom zijde zo gevoelig is

Zijde is een eiwitvezel van fibroïne. Ook wol is een eiwitvezel, maar daar houdt de overeenkomst zo'n beetje op. Wol heeft een buitenlaag van schubjes die de vezel en de kleur beschermt. Zijde heeft die laag niet. De draad is glad en houdt de kleurstof minder goed vast.

Verder moet je dit weten voordat je aan het kleed begint:

• Nat is zijde zwakker dan droog. Water maakt een deel van de verbindingen in de vezel los. Een nat zijden kleed is dus kwetsbaarder voor borstelen en trekken.
• Zijde kan slecht tegen warmte. Boven de 100 graden beginnen de verbindingen in de vezel los te laten.
• Basische middelen laten de vezel opzwellen. Bij langer contact breekt de vezel zelfs af.
• Zuren tasten zijde sneller aan dan wol. Zelfs zweet van blote voeten is licht zuur.
• Zon verbleekt zijde. Een kleed dat jaren in de volle zon ligt, verliest kleur en sterkte.

Zijde glanst door de driehoekige doorsnede van de draad. Blijft er lang een zure rest in de vezel zitten, dan splijt hij in piepkleine haartjes. Het kleed wordt dan dof en pluizig. Die schade is blijvend. Een kapotte draad wordt door schoonmaken niet weer heel.

Helemaal zijde of een mengsel met wol

Lang niet elk kleed met zijde is helemaal van zijde. Vaak is de pool van wol en zijn alleen de contouren, bloemen of ranken van zijde geknoopt. Dat zie je aan de glans: de zijden delen lichten op als je erlangs loopt, de wol blijft mat. Ook de schering en inslag, de basis waar de knopen omheen zitten, kunnen van zijde zijn terwijl de pool van wol is.

Bij een mengsel bepaalt het zwakste deel de behandeling. Een middel dat de wol prima aankan, kan de zijden accenten dof maken of laten uitlopen. Behandel een kleed met zijden accenten dus net zo voorzichtig als een kleed dat helemaal van zijde is.

Heb je een handgeknoopt Perzisch of oosters kleed, lees dan ook onze blog over het reinigen van een Perzisch vloerkleed. Daar staat meer over knooptypes en natuurlijke kleurstoffen.

Dagelijks onderhoud van een zijden kleed

Veel vuil in een kleed is fijn zand en stof. Dat schuurt bij elke stap langs de vezel. Bij zijde slijt de glans daardoor sneller. Regelmatig stofzuigen houdt de glans het langst vast.

• Stofzuig wekelijks met de gewone zuigmond en zet de turboborstel uit. Die trekt aan de knopen en rafelt de franje.
• Zet de zuigkracht zo mogelijk laag.
• Zuig met de vleug mee. Strijk met je hand over het kleed: de richting waarin het glad aanvoelt, is de goede.
• Stop met zuigen vlak voor de franje.
• Draai het kleed twee keer per jaar een halve slag, zodat het gelijkmatig slijt en niet steeds dezelfde kant in de zon ligt.
• Leg het kleed bij voorkeur niet in de volle zon. Lukt dat niet, dan helpen gordijnen of uv-werende raamfolie.
• Kies voor een zijden kleed een rustige plek, dus niet de looproute naar de keuken of onder de eettafel.

Hang een zijden kleed niet over de waslijn of het balkonhek om het uit te kloppen. Dat is te ruw voor zijde. Wil je de achterkant stofzuigen, sla het kleed dan voorzichtig om op een schone vloer.

Lichte en donkere banen in het kleed

Veel eigenaren schrikken op een dag van een grote donkere plek in hun zijden kleed. Vanaf de bank zie je een donkere baan, maar vanaf de andere kant is hij weg. De vleug ligt daar dan meestal een andere kant op, bijvoorbeeld door voetstappen of een verschoven stoel. Omdat zijde zo sterk glanst, zie je dat verschil direct.

Dat kun je makkelijk nagaan. Strijk met je vlakke hand over de donkere baan, met de vleug mee. Wordt hij lichter, dan lag de pool alleen anders. Een paar keer zachtjes met de vleug mee stofzuigen is dan genoeg. Blijft de baan donker en voelt hij plakkerig of ruw, dan zit er wel iets in.

Iets gemorst op zijde: de eerste minuten

Hoe sneller je bent, hoe groter de kans dat de vlek er helemaal uit gaat. Zo pak je het aan:

1. Haal vaste resten met de bolle kant van een lepel weg, van buiten naar binnen. Schuif niet over de pool.
2. Druk een schone, droge, witte katoenen doek of keukenpapier op de plek. Neem steeds een droog stuk, tot er niets meer in trekt. Wrijf niet. Daarmee rafel je de gladde zijdedraad op.
3. Leg er een dikke, droge witte handdoek op met een licht gewicht erop, bijvoorbeeld een pak suiker in een plastic zak. Vervang de handdoek zodra hij vochtig is en haal hem na een kwartier weg, zodat de lucht erbij kan.
4. Zet er een ventilator bij. Een föhn of de verwarming geeft te veel warmte.
5. Bekijk de plek als hij droog is. Is er een rand of kleurverschil achtergebleven, ga dan niet verder met water of middeltjes. Bel ons.

Waarom zo snel drogen? Zolang de vezel nat is, kan de kleurstof uitlopen. Vocht dat langzaam opdroogt, neemt kleur en vuil mee naar de rand van de natte plek. Daar ontstaat dan een kring.

Heeft de hond of de kat op het kleed geplast? Volg dan dezelfde stappen en bel daarna meteen voor advies. Gebruik geen geurspray of geurverwijderaar op zijde. Veel daarvan bevatten enzymen of zijn niet voor zijde getest.

Middelen die je nooit op zijde gebruikt

Zijden kleden raken het vaakst beschadigd door een schoonmaakmiddel uit de keukenkast. Laat deze middelen staan:

• Wasmiddel met enzymen, zoals Biotex. Enzymen breken eiwit af en zijde is eiwit. De fabrikant raadt voor wol en zijde zelf een fijnwasmiddel aan. Meer daarover lees je in onze blog over een vloerkleed schoonmaken met Biotex.
• Soda, ammoniak, zuiveringszout opgelost in water en allesreiniger. Die zijn basisch en laten de vezel opzwellen.
• Azijn en citroensap. Zuurresten maken zijde op den duur dof en pluizig.
• Chloor en ander bleekmiddel. Daar lost zijde letterlijk in op.
• Vlekkensprays voor tapijt. Kijk op het etiket. Staat er niet uitdrukkelijk bij dat het middel geschikt is voor zijde, gebruik het dan niet.
• Scheerschuim, spuitwater en andere trucjes van internet. Die trucs komen van kunststof tapijt. Op zijde laten ze resten of kringen achter.

Ook een test op een hoekje is bij zijde geen garantie. Schade aan de glans zie je soms pas na het drogen, als het middel al op een groter stuk zit. Gebruik daarom op zijde zelf helemaal geen middelen.

Rood, roze en fel paars lopen snel uit

Zijden kleden worden meestal geverfd met zuurkleurstoffen. Die hechten minder stevig aan zijde dan aan wol. Vooral rode en roze tinten laten snel los zodra de vezel nat wordt. Felle paars- en fuchsiatinten zijn vaak met een ander type kleurstof geverfd, en die zit op zijde nog losser. De kleur trekt dan in de lichte delen ernaast of in de witte franje.

Kijk daarom eerst naar de kleuren voordat er water aan te pas komt. Zie je veel rood, roze of fel paars naast wit of crème, wees dan extra voorzichtig. Een roze waas in de lichte vlakken of roze strepen in de franje kunnen erop wijzen dat het kleed al eens is uitgelopen. Maak zo'n kleed nooit zelf nat.

Wil je weten of de kleuren vastzitten? Maak het kleed daar niet zelf nat voor. Wij testen de kleurvastheid bij de inspectie, voordat er water op komt.

Stoomreiniger en tapijtreiniger

Gebruik nooit een stoomreiniger op zijde. Stoom is 100 graden of heter. Dat is precies de grens waarboven de verbindingen in zijde beginnen los te laten. De combinatie van warmte en vocht laat bovendien de kleuren lopen.

Een gehuurde tapijtreiniger is ook geen goed idee. Zo'n machine spuit warm water met zeep diep in het kleed en zuigt het er weer uit. Bij zijde loopt de kleur dan uit en wordt de vezel aangetast. Sommige fabrikanten van zijden kleden sluiten deze methode daarom uitdrukkelijk uit. Bovendien blijft het kleed te lang nat.

Ook de wasmachine of de douche is geen optie, hoe klein het kleed ook is. De beweging, het vele water en het lange drogen zijn precies wat zijde niet aankan.

Zo reinigen wij een zijden kleed

Vloerkleedschoon bestaat sinds 1886. Een zijden kleed doorloopt bij ons dezelfde zes stappen als elk ander kleed, maar met speciale middelen voor zijde, een lage temperatuur, een korte contacttijd en extra controle tijdens het drogen. Hoe we elk kleed behandelen, lees je op onze pagina over vloerkleed reinigen.

1. Inspectie. Per materiaal en per kleurstof bepalen we welke temperatuur en welk middel geschikt zijn.
2. Droog uitkloppen. Een klopmachine haalt zand en stof uit de pool, nog zonder water.
3. Nat reinigen op lage temperatuur, met een milieuvriendelijk middel dat is afgestemd op zijde. Geen hoge druk en geen bleekmiddel.
4. Vlekken behandelen met de hand. Elke vlek krijgt een eigen aanpak.
5. Gecontroleerd drogen. Het kleed droogt in een ruimte waar temperatuur en luchtvochtigheid bewust laag blijven. Dat duurt meestal 24 tot 48 uur.
6. Eindcontrole. We kijken of er geen kleur is uitgelopen, of de knopen vastzitten en of het kleed overal even droog is.

Daarna verpakken we het kleed en brengen we het terug. Reken op ongeveer tien tot veertien dagen tussen ophalen en terugbrengen.

Wat kost het om een zijden kleed te laten reinigen?

Onze tarieven beginnen bij 25 euro per vierkante meter. Wat een zijden kleed kost, hangt af van de maat, het materiaal en hoe vuil het kleed is. Een kleed van echte zijde vraagt meer zorg dan een kleed van wol of kunststof. Daarom kijken we bij zijde eerst naar het kleed. Daarna krijg je een vaste prijs, nog voordat we beginnen.

Meet het kleed op, maak foto's van de voorkant, de achterkant en het label en vraag via het adviesblok onderaan een gratis prijsopgave aan.

Zet de kosten af tegen de waarde van je kleed. Eén verkeerd middel kan de glans voorgoed wegnemen of de kleuren laten uitlopen. Bij een duur kleed weegt dat zwaarder dan de kosten van een reiniging.

Veelgestelde vragen

Kun je een zijden vloerkleed zelf wassen?

Nee. Water maakt zijde zwakker, laat de kleuren lopen en geeft kringen als het kleed langzaam droogt. Zelf kun je stofzuigen en een verse vlek droog deppen. Het hele kleed nat reinigen besteed je uit.

Hoe weet ik of mijn kleed van echte zijde is?

Kijk naar het label, de aankoopprijs en de achterkant. Doe daarna de brandproef die hierboven staat, op een pooldraadje dat al los zit. Die vertelt je of het een dierlijke vezel is of viscose. Zeker weten doe je het pas als een vakman het kleed heeft bekeken.

Mag een zijden kleed in de zon liggen?

Liever niet. Zonlicht verbleekt de kleuren en maakt de vezel op den duur zwakker. Ligt het kleed toch in de zon, draai het dan twee keer per jaar, zodat eventuele verkleuring gelijkmatig blijft.

Er is water op mijn zijden kleed gekomen. Wat nu?

Dep het water zo snel mogelijk op met droge witte doeken. Leg er een droge handdoek op met een licht gewicht erop en haal die na een kwartier weg. Zet er een ventilator bij. Zie je na het drogen een rand, maak het dan niet opnieuw nat. Hoe minder er aan de plek is geprobeerd, hoe beter wij hem nog kunnen behandelen.

Hoe vaak laat je een zijden kleed reinigen?

Een zijden kleed dat op een rustige plek ligt, hoeft niet vaak een grote beurt te krijgen. Voor handgeknoopte kleden is elke drie tot vijf jaar een goede vuistregel. Ligt het kleed op een plek waar veel gelopen wordt of heb je huisdieren, dan eerder. Na een ongelukje zo snel mogelijk.

Mijn kleed blijkt viscose te zijn. Is dat erg?

Nee, maar het vraagt wel een andere aanpak. Viscose wordt nat veel zwakker en verkleurt snel. Ook viscose houd je zo droog mogelijk, en de grote beurt besteed je uit.

Persoonlijk advies

Weet je niet zeker of je kleed van zijde is, of wil je weten of die vlek er nog uit kan? Stuur een foto van de voor- en achterkant en van het label via contact of bel 071-5616300. We laten je weten wat we voor je kleed kunnen doen. Een prijs vooraf krijg je via een gratis prijsopgave. In de regio halen en brengen we je kleed gratis.

Bronnen

• Zijde is een eiwitvezel van fibroïne. Nat verliest zijde sterkte. Zijde kan slechter tegen warmte dan wol: boven 100 graden laten de verbindingen los. Basische oplossingen laten zijde opzwellen en breken haar op den duur af. Zuur, ook zweet, tast zijde sneller aan dan wol. Zijde is niet bestand tegen zonlicht en glanst door de driehoekige doorsnede van de draad. Bron: Swicofil, Silk properties (geraadpleegd november 2026).
• Zijde heeft geen schubbenlaag zoals wol en is minder kleurvast. Zure resten laten de vezel splijten in fijne haartjes. Zuurkleurstoffen zijn het meest gebruikt op zijde, rood en roze lopen makkelijk uit en fel paars en fuchsia van kationische kleurstoffen nog makkelijker. Echte zijde lost op in chloorbleekmiddel. Viscose verliest nat tot de helft van zijn sterkte. Sommige fabrikanten van zijden kleden sluiten reiniging met warmwaterextractie uit. Snel drogen voorkomt dat kleuren uitlopen. Bron: James B. Smith, Cleaning Silk Floorcoverings: Understanding Its Physics, Cleanfax (geraadpleegd november 2026).
• Bij de brandproef smeult zijde, dooft vanzelf, ruikt naar verbrand haar en laat zachte donkere bolletjes achter. Wol reageert vrijwel gelijk. Viscose brandt snel met een gele vlam, ruikt naar verbrand papier en laat weinig lichtgrijze as achter. Bron: FabricSight, Burn Test for Fibre Classification and Identification (geraadpleegd november 2026).
• De franje van een handgeknoopt kleed is het uiteinde van de kettingdraden en hoort bij de basis van het kleed. Stofzuig niet over de franje. Bron: Atlanta Designer Rugs, Should you keep or remove rug fringe (geraadpleegd november 2026).
• De fabrikant van Biotex raadt voor wol en zijde een fijnwasmiddel aan. Bron: gebruiksaanwijzing Biotex, zoals besproken in onze blog over Biotex (augustus 2026).
• Zesstappenmethode, bij zijde met lage temperatuur, korte contacttijd en speciale middelen, droogtijd van 24 tot 48 uur, doorlooptijd van tien tot veertien dagen, reinigingsritme van drie tot vijf jaar voor handgeknoopte kleden en gratis halen en brengen in de regio. Bron: Vloerkleedschoon, pagina Perzisch vloerkleed reinigen en blog Biotex (november 2026).
• Tarieven vanaf 25 euro per vierkante meter. Bron: Vloerkleedschoon, tarievenpagina (november 2026).